Alt-J - An Awesome Wave, *****

Raakt creativiteit ooit uitgeput? Beginnen muzikanten niet langzamerhand het punt te bereiken dat alles wat ze bedenken al eerder verzonnen blijkt te zijn?

Is de (pop)muziek nu definitief en uitputtend onderverdeeld in rubrieken, stijlen en categorieën? Alles wat je hoort valt wel in een rubriek te plaatsen, die hebben wij zelf bedacht en zijn wel zo overzichtelijk. Soms is er sprake van een grensvlak van twee categorieën en een enkele keer past een album in meerdere vakjes. Maar zelden gebeurt het dat je wat je hoort niet weet te plaatsen.

Het debuutalbum An Awesome Wave van Alt-J is zo'n muziekwerk dat je nergens onder kunt brengen en daarmee is veel gezegd. In de eerste plaats dat het geluid van deze vier jongens uit Engeland absoluut uniek is te noemen. Bij de eerste keer luisteren valt al op dat de muziek niet doorsnee is. Later krijg je door dat de muziek van de groep niet alleen uniek is, maar dat hun album zelfs een meesterwerk is. En dat voor een debuutalbum!

De muziek van Alt-J klinkt vol en gevarieerd. Toch zijn het maar vier jongens die de instrumenten bespelen: Gus Unger-Hamilton op toetsen, Joe Newman op gitaar, Gwil Sainsbury op (bas)gitaar en Thom Green op drums. Joe Newman is man die de teksten schrijft en de dynamo van het viertal lijkt te zijn. Zijn eigenzinnig gitaarspel is niet nadrukkelijk maar staat in dienst van de composities, net als het musiceren van Gus op de toetsen en speelgoedxylofoon. Thom Green daarentegen valt op door zijn dienstbaarheid aan de anderen. Hij is degene achter het drumstel en het is een genot om alleen al naar hem te luisteren. Met zijn snelle roffels op de trommels en aaibewegingen langs klokken en koebel vult hij de muziek van de anderen fascinerend aan. De drummer is hier niet de basis van de muziek, maar een muzikant die de gitaarriffs volgt en openingen invult, een omgekeerde drummer als het ware.

De teksten van de liedjes zijn niet altijd doorgrondelijk. Het zal niet verbazen dat deze studenten aan de kunstacademie in hun liedjes verwijzen naar film en literatuur. Ook de boeiende clips van bijvoorbeeld Tesselate en Breezeblocks verraden een kunstzinnige achtergrond. Toch zijn de liedjes ondanks hun raadselachtigheid vaak weer eenvoudig en elementair. De regels in het titelnummer An Awsome Wave zijn van een verrassende eenvoud:

Triangles are my favourite shape
Three points where two lines meet.

Zo heb ik nog nooit naar een driehoek gekeken.

Het hoogtepunt van het album is Bloodflood. Strikt genomen gaat het over het stromen van het bloed door het lichaam – je moet er maar op komen. Maar wat zij er van maken is een creatief kunstwerkje. Vanaf het begin klinkt de gitaar alsof het in vloeistof (bloed!) wordt bespeeld. De drummer weet daarbij een geluid te slaan dat sterk doet denken aan het stuwen van de bloed langs de hartkleppen. Je ervaart het pompen van het hart, de stuwing van het bloed; je hoort het in- en uitademen.

2012 lijkt een jaar te zijn met weinig muzikale hoogtepunten. Maar An Awesome Wave is hierop een uitzondering. Een grandioos debuutalbum!
Alt-J won onlangs de Britse Mercury MusicPrize